آیکیدو روشی تمرینی است که معانی پیچیده این دنیا را بصورت تجربیاتی واقعی برای ما فراهم می کند، اما هستی راه و شیوه آیکیدو بسیار محسوس و قابل لمس است و در جسم خود شخص مرکزیت دارد. در آیکیدو ما تشنه درک مفاهیم Ki هستیم و اینکار را با به خدمت گرفتن طیفی از تکنیک ها انجام می دهیم تا این مفاهیم را به بخشی از خرد و آگاهی زندگی روزمره خود تبدیل کنیم. این یکی از ویژگیهای منحصر بفرد آیکیدو است.

 

آیکیدو چیست؟

معنی آیکیدو :

  • Ai | آی | 合 : به معنای به هم پیوستن، هماهنگی
  • Ki | کی | 気 : به معنای روح، نیروی درونی، انرژی طبیعی بدن
  • Do | دو | 道 : به معنای راه و روش

تعریف آیکیدو:

به گزارش آیکیدو98 : به صورت فیزیکی آی‌کی‌دو هنری است که با تغییر مسیرها و جنبش‌های گوناگون نیروی حریف را بازگردانده و در انتها به قفل مفصل‌های حریف می انجامد. این ورزش از دایتو ریو آیکی جوجیتسو مشتق شده که گفته می‌شود موریهه اوشیبا در اواخر سال ۱۹۲۰ میلادی به خاطر عقاید دین اوموته-کیو این واگرایی را انجام داده است برخی دیگر از تکنیک‌ها و گرفتن‌ها نیز از کنجیتسو ناشی شده‌است.

تمرکز ورزش آی‌کی‌دو در مشت و لگدزدن به حریف نیست، بلکه با استفاده از انرژی حریف برای به دست آوردن کنترل حریف(ها) یا دور کردن آن‌ها از خود است. آی‌کی‌دو یک هنر ایستا نیست، بلکه تأکید فراوانی بر حرکات و جنبش‌های داینامیک دارد.آیکیدو یک هنر رزمی است که بیشتر بر دفاع تمرکز می کند و حرکات تهاجمی بسیار محدودی دارد.

مقاله ی پیشنهادی این مطلب: زندگینامه استاد موریهه اوشیبا

روش رزمی آی‌کی‌دو:

حرکات پایه در آی‌کی‌دو حرکات طبیعی هستند و بیش‌تر حملات در این سبک به صورت ذاتی و با الهام از ذات طبیعت انجام می‌شوند. یک آی‌کی‌دو کار، بدون تلاش برای حمله یا تهاجم تنها می‌کوشد تا خود را با شرایط هماهنگ کرده و در برابر حملات احتمالی حریفان، بدون استفاده از مشت و لگد از خود دفاع نماید. یک آی‌کی‌دو کار واقعی بهتر می‌داند که قدرت خود را بدون ضربه زدن به دیگران یا بدون تحقیر آنان، حفظ نماید.

و همینطور همه حرکات آی کی دو الهام گرفته از شمشیر است.

تمرین و پرورش:

در آی‌کی‌دو، همانطور که تقریباً در تمام هنرهای رزمی ژاپنی دیده می‌شود، هر دو جنبه “جسم” و “روح و روان” مورد پرورش قرار میگیرد. پرورش جسمی در آی‌کی‌دو متنوع است به‌طوری‌که برای این منظور در هر جلسه با تمرین‌های عمومی و حتی تمرینات خاصی این مسئله را پوشش می‌دهند.از آنجا که بخش قابل توجهی از هر جلسه آی‌کی‌دو شامل پرورش جسمی و فکریست، اولین چیزی که اکثر دانش آموزان یاد می‌گیرند چگونگی پرتاب شدن، سقوط یا به اصطلاح اوکمی است برای این منظور تکنیک‌های خاصی برای حمله هر دو نفر پیش‌بینی شده‌است. پس از آموختن تکنیک‌های پایه، هنرجویان دفاع آزاد علیه حریف‌های متعدد و تکنیک‌های برای دفاع در مقابل سلاح و حتی دفاع با سلاح را تمرین می‌کنند .

نقش مدافع و مهاجم:

آی‌کی‌دو در مرحله اول نیاز به دو حریف و شریک تمرینی برای حرکات از پیش تعیین شده (کاتا) به جای آزادی عمل برای یادگیری الگوی اولیه را دارد که به کسی که دفاع می‌کند اوکه (UKE) و کسی که حمله می‌کند توری (TORI یا 取り) یا شیته (shite یا 仕手) با توجه به سبک آی‌کی‌دو گویند که در تکنیک‌هایی که توری پرتاب می‌شود به آن ناگه (NAGE یا 投げ) نیز گفته می‌شود که با روشی به نام “اوکمی” یا سقوط کردن نیروی تکنیک را خنثی می‌کند.

هردو نقش اوکه و توری در آی‌کی‌دو ضروریست این دو نقش بر اصول اختلاط و سازگاری بنا شده‌است بنابراین توری شیوه اجرای تکنیک را می آموزد در حالی که اوکه شیوه کنترل نیرو و انعطاف‌پذیری بدن را تمرین می‌کند . به شیوه دریافت تکنیک و فرود آمدن “اوکمی” گفته می‌شود که با این کار نیرو و تعادل خود را بدون آسیب بازمیگرداند.

در تکنیک‌های پیشرفته گاهی اوکه تکنیک را بازمیگرداند یا به اصطلاح بدل می‌کند که به این تکنیک‌ها کایشی وازا (返し技 kaeshi-waza) میگویند.

اوکمی (Ukemi 受身) روشی صحیح برای دریافت تکنیک بدون صدمه برای حریف است که با توجه به محیط، تکنیک و میزان انرژی ،عکس العملی مناسب است که معمولاً با خوردن زمین (سقوط) همراه است. به‌طور کلی اوکمی بخش از آیکی دو به‌شمار میرود که تضمینی برای سلامتی حریف بعد از تکنیک است در غیر این صورت تکنیک‌ها با شکستگی و پرتاب همراه است.

سلاح ها:

سلاح‌ها در آی‌کی‌دو مشتمل بر یک چوب نسبتا کوتاه (۱۲۰ سانتی متری) به نام جو (Jo) ، شمشیر چوبی (کن یا بوکن Bokken) و چاقو به نام تانتو (Tanto) است که امروزه در برخی باشگاه‌ها استفاده از سلاح‌های گرم و خلع سلاح نیز مطرح شده‌است . در برخی سبک‌ها مثل ایواما و موریهیرو سایتو زمان زیادی را صرف تمرین با چوب و شمشیر را تحت نام آیکیجو و آیکیکن می‌کنند . آی‌کی‌دو بر مبنای دست خالی در مقابل شمشیر و نیزه توسعه یافته پس اساس تمامی تکنیک‌ها همین منشاء است.

سبکهای آیکیدو:

  1. آیکیدو آی کی کای ( سبک اصلی )
  2. آی‌کی‌دو یوشینکان
  3. شین شین تویستو
  4. تومیکی ریو
  5. جیوشینکای آیکیبودو (شاخه‌ای از سبک تومیکی ریو)
  6. ایواما آی‌کی‌دو